F-35 Savaş Uçakları Hakkında Hiç bilmediğiniz 15+İlginç Özellik

F-35 Savaş Uçakları Hakkında Hiç bilmediğiniz 15+İlginç Özellik

F-35 Savaş uçakları son üç yıldır ülkemizin gündemine oturdu.  Türk ordusunun kullandığı savaş uçağı F-16 savaş uçağının yerini alması beklenen hem de onlara takviye edici unsur olarak görev alması bekleniyordu.

F-35 üretiminde yer alan 9 ülkeden biri olan Türkiye, 100 adet F-35A tipi savaş uçağı almayı taahhüt ederken 2018 yılından bu yana 2 adet Lot10 ve 4 adet Lot 11 olmak üzere 6 adet F-35 A üretilip, Türkiye’ye devredilmesi kararlaştırılmıştır.

Ancak ülkemiz Rusya’dan S-400 füzelerini satın alınca ABD bu duruma karşı çıkarak S-400 ve F-35’in bir arada kullanılamayacağı gerekçesiyle Türkiye’nin ortaklığı askıya alındı.

Şu anda Türk Hava Kuvvetleri için üretilmesi öngörülen 8 adet F-35 A savaş uçağı da dâhil olmak üzere 14 adet F-35 A tipi savaş uçağı sözleşme ile ABD Hava Kuvvelerine devredildi ve 850 milyon dolarlık sözleşme kapsamında ABD hava kuvvetleri standartlarına getirilecektir.

Tüm bu çalışmalım 2026 yılında tamamlanması beklenmektedir. Bunun ardından ABD ‘nin çeşitli yaptırımlarını gerekçe olarak gösteren F-35 savaş uçağının ana yüklenicisi olan Lockheed Martin firması sitesinde bulunan “Küresel Katılımcılar” listesinden Türkiye’nin adını çıkarmıştır.

Diğer taraftan Pentagon uçak parçalarının üretimi ile ilgili Türk şirketleri ile 2022’ye kadar çalışmaya devam edeceğini açıklamıştır.

F-35 Lightning Vertical landing
Photo by Lawrence Hookham / Unsplash

İki ülke arasında kriz çıkaran F-35 A savaş uçağı özellikleri nelerdir?

F-35 Savaş uçakları hakkında hiç bilmediğiniz 15+ilginç özellik yazımızda bulabileceğiniz bilgiler arasında yer almaktadır.

F-35 A Özellikleri

İki ülke arasında krize neden olan F-35 A özellikleri internette en araştırılan konulardan biri olarak karşımıza çıkmaktadır. Gelelim F-35 A savaş uçaklarının özelliklerine.

İki modeli bulunan F-35 savaş uçaklarının F-35A modeli, uçak gemisine iniş yapmasına gerek olmayan modeldir. F-35 B ise uçak gemisine iniş kalkış yapan modelidir.

Türkiye ‘ye ait bir uçak gemisi bulunmadığından F-35 A savaş uçağı tercih edilmektedir. Şimşek 2 olarak da anılan savaş uçağı Lockheed Martin firması tarafından üretilmektedir.

Üretilme fikirlerinin esasında ise birçok uçağın özelliklerinin tek uçakta birleştirilmesi yatmaktadır. Ancak yapımdan sonra evdeki hesap çarşıya uymamıştır ve F-35 savaş uçağı daha maliyetli olmuştur.

F-35 savaş uçakları 5. Nesil savaş uçağı olarak da bilinmektedir. Av ve bombardıman uçağı olarak görev yapmaktadır.

F-35 A Teknik Özellikleri

F-35 A teknik özellikleri aşağıdaki gibi sıralanabilir.

· F-35 ilk uçuşunu 2006 yılında gerçekleştirmiştir.

· Uzunluğu 15,67 metre olup, yüksekliği 4,33 metredir.

· Kanat açıklığı 10,65 metre.

· Uçağın boş ağırlığı 13,17 tondur.

· Diğer model uçağın modelinin ağırlığı F-35 A’dan yaklaşık olarak 1,5 ton daha ağırdır.

· Normal yük ağırlığı 22,4 tondur.

· Azami kalkış ağırlığı 31,8 tondur.

· Hedeflerin çok uzak mesafelerden görebilme yeteneğine sahiptir.

· Tek pilotlu bir uçak olma özelliğine sahiptir.

· Diğer savaş uçaklarından en büyük farkı ise tüm silahlarını gövde içinde saklamaktadır.

· Dışarıdan bakıldığında herhangi bir bombayı ya da silahlarını görmeniz mümkün değildir.

· Dikey iniş ve kalkış özelliği bulunmaktadır. Ancak bu özellik F-35 B modeli bu özelliğe sahiptir.

· Uçağın azami hızı 1932 km\saat olarak bilinmektedir.

· Menzili modeller arasında çok küçük farklar bulunsa da menzili yaklaşık olarak 2000 km civarındadır.

· F-35 savaş uçakları 18.000 m.’lik bir irtifaya çıkmaktadır.

· Tırmanma hızı saniyede 200 metredir.

F-35 Savaş Uçağının Taşıdığı Silahların Özellikleri

F-35 savaş uçağının taşıdığı silahların özellikleri aşağıdaki gibi sıralanabilir.

· 1 adet 25 mm’lik 4 namlulu top

· Havadan karaya füzeler: AGM-88,HARMAGM-158, JASS Brimstone Lockheed Martin, JAGM StormShadowSOM

· Havadan Havaya Füze: AIM-120, AMRAAMAIM-9,SidewinderIRIS-TMBDA

· Meteor Ant-Gemi Füzesi: Naval Strike, Missile JSM Long Range,

· Anti-Ship Missile Bombaları: MK-84,MK-83,MK-82

· Genel Bombaları: CBU-100 küme bombası

· lazer güdümlü bombalar: GBU-39 SDB

· Küçük Çap Bombalar

· Nükleer Bombalar

F-35 Savaş Uçakları Modelleri Arasındaki Tasarım Farklılıkları

F-35 Lightning Vertical landing
Photo by Lawrence Hookham / Unsplash

Yazımızın bu bölümünde F-35 savaş uçakları modelleri arasındaki tasarım farklılıkları nelerdir ve bu farklılıklarla ilgili merak ettiklerinizi bulabilirsiniz.

Kanat Yapısı: Kanat kutusu bölümü kanat ve gövde bölümünü tek parça halinde bütünleşmesini sağlarken montajın yapısal ağırlığı ve karmaşıklığı en aza indirir. Bu arada planform hizalaması radar izini en aza indirip, tarama açıları kanat ve kuyruğun ön ve arka kenarları aynıdır.

Bu  özelliğe ek olarak gövde ve kanopi eğimli yanlar mevcuttur. Kanopinin dikişi ve silah bölmesi kapıları da testere dişli ve dikey kuyruklar bir açıyla eğimlidir. F-35 B modeli ise hava kuvveti modeline benzer ancak menzili daha kısadır. Bunun nedeni ise yakıt için kullanılan alanın bir bölümü STOVL tahrik sisteminin kaldırma fanı için kullanılmaktadır.

Taşıyıcı Operasyonları

F-35 A ve F-35 B modelleri arasındaki temel fark taşıyıcı operasyonları ile ilgilidir. F-35B modelinin içyapısında mancınık destekli fırlatmaların yüksek yüklemesi ve kuyruk kancası ile tutuklanan inişlere dayanacak kadar kuvvetlidir. Böylece uçak gemisine iniş için düşük hızlı yaklaşmalar için daha geniş kanat ve kuyruk kontrol yüzeylerine sahiptir.

Ayrıca daha büyük ön kenar flapları ve katlanabilir kanat ucu bölümleri bulunmaktadır. Bu da daha fazla menzil ve taşıma kapasitesi sağlayan daha geniş bir kanat alanına sahip olmasını sağlar. Kanopi, radar ve aviyoniklerin çoğu tüm modellerde de ortaktır.

Kokpit ve Aviyonik Sistemler:  L-3 Görüntü sistemleri, iki adet 10 inchx8inch aktif matris sıvı kristal ekran ve ekran yönetim bilgisayarı kapsayacak biçimde bir panaromik kokpit görüntüleme sistemi üzerinde çalışılıyor.

L3 –Harris, gelişmiş aviyonik sistemler, altyapı , görüntü işleme, dijital harita yazılımı, fiber optik, yüksek hızlı  iletişim bağlantıları ve  iletişim, navigasyon ve  bilgi sistemin parçası durumundadır.

Bu sistemde ayrıca radar altimetre, atalet navigasyon, küresel konumlandırma sistemi ve hava dönüştürücüleri de sisteme dâhildir.

Aviyonik sistemler şu sistemleri kapsamaktadır:

· Yan çubuk ve gaz kontrolleri gelişmiş kask takılı ekran

· Dürbün kaskına dayanan alternatif tasarım kaska monte ekran iletişim,

· navigasyon ve entegrasyon (CNI) entegre gövde anteni paketi

Silahlar ve Teçhizatlar

Yazımızın önceki bölümünde bahsettiğimiz silahlar ve teçhizatlar iniş takımının önünde bulunan iki paralel bölmede taşınmaktadır.

Her silah bölmesi, çeşitli bomba ve füzeleri taşımak için iki sabit nokta ile donatılmıştır.

Yangın Kontrolü ve Hedefleme Teknolojisi

Yangın kontrolü ve hedefleme teknolojisi özellikleri şu şekildedir. Elektro-optik hedefleme sistemi, termal görüntüleme sistemi ile birlikte uzun menzilli algılama ve hassas hedefleme sağlamaktadır.

Elektro-optik hedefleme sistemi orta dalga üçüncü nesil FLIR, çift modlu lazer, CD TV, lazer işaretleyiciyi kapsamasının yanı sıra SniperXL bölmesinde de dayanmaktadır. Bunun yanısıra sahip olduğu özelliklerden biri de kızıl ötesi kameralardır.

DAS, gelişmiş sinyal koşullandırma algoritmaları kullanır. 360 ° kapsama alanı sağlayan birden fazla kızıl ötesi kameradan oluşmaktadır. Tüm durumun farkındalığının yanında DAS, navigasyon, füze uyarısı ve kızıl ötesi arama ve izleme sağlanmaktadır.

Elektro-optik hedefleme sisteminin nerede olduğunu merak edenler için hemen belirtelim bu sistem uçağın burnunun altına gömülüdür. Bununla birlikte DAS sensörleri de uçağın birden çok yerine takılmaktadır.

F-35 Savaş Uçakları Radar ve Entegre Elektronik Harp Paketi:

Elektronik sistemleri, gelişmiş elektronik olarak taranmış bir dizi çok işlevli radara sahiptir. AN/APG-81 AESA entegre bir radyo frekansı alt sistemini çok işlevli bir dizi ile birleştirilmiştir. Savaş uçaklarında  bulunan radar sistemi APG-77için geliştirilen  bir çevik hüzme yönlendirme yeteneklerine de sahiptir. Ayrıca uçuş testi  için ilk radar Mart 2005’te teslim edilirken, 500 AN/APG-81 atış kontrol radarı 2019 yılında teslim edilmiştir.

F-35 Uçak Modellerinin İtme Gücü:

F-35A messing up the air
Photo by Richard R. Schünemann / Unsplash

F-35 her üç modelinde F-22’ye takılıp, F119’un çeşidi olan düşük baypas arttırılmış turbofan F-135 motor tarafından desteklenir. Bu turbofana ek olarak her motor iki BAE System tam yetkili dijital elektronik kontrol sistemi ile donatılmıştır. Bunun yanı sıra Hamilton Sundstrand firması vites kutusunu sağlamaktadır.

F-35B modelinde ise motor, STOVL tahrik için şaftla çalışan bir kaldırma fanı sistemi ile birleştirilmiş durumdadır.

Geliştirilen ters yönde dönme özelliği olan kaldırma fanı 20,000Ib’den fazla itme gücü üretme yeteneğine sahiptir. Dikey kaldırmanın olabilmesi için kanat döndükçe dikey fanın üstüne ve altına monte edilen kapılar açılmaktadır. Bu özelliklerin yanı sıra ana motorda üç yataklı bir döner egzoz memesi bulunmaktadır.

Kanatların iç tarafında bulunan iki adet roll kontrol kanalı ile desteklenen nozul bulunmaktadır. Bu özellikte dikey kaldırma fanı ile birlikte gerekli STOVL kabiliyetimi sağlamaktadır.

- Reklam Alanı -
Murat E.

Yazar Murat E.

Mimari projeler, tasarım araçları ve teknoloji ile tasarımı buluşturan konularda içerikler paylaşıyorum. Aynı zamanda Türkiye'nin En Büyük Yapı Platformu YapıForumu.com'un kurucusuyum. #blogger
Başarıyla abone olundu. TasarımHaber
Harika!, şimdi tüm ÖZEL HABER İÇERİKLERİ'ne erişebilmek için ödeme işlemini tamamlayın.
Tekrar Hoşgeldin! Hesabına başarıyla giriş yaptın.
Oturumunuz açılamıyor, lütfen tekrar deneyin.
Başarılı! Hesabınız tamamen etkinleştirildi, artık tüm özel içeriğe erişebilirsiniz.
Başarılı! Fatura bilgileriniz güncellendi.
Fatura bilgileriniz güncellenirken bir hata oluştu.
Gece Gün